📋 Nội dung chính
Sơ Đồ Hệ Thống Lạnh Kho Lạnh Gồm 4 Khối Chính: Nén, Ngưng, Tiết Lưu, Bay Hơi
Sơ đồ hệ thống lạnh kho lạnh gồm bốn khối nối thành vòng kín: máy nén nén gas, dàn nóng ngưng gas thành lỏng, van tiết lưu hạ áp suất, dàn lạnh cho gas bay hơi để hút nhiệt trong kho. Nguyên lý chi tiết của cấu tạo kho lạnh xem thêm cấu tạo kho lạnh gồm 12 bộ phận.

Đường đi của gas trong sơ đồ hệ thống lạnh kho lạnh dùng van từ (thứ tự thường gặp)
| Khối | Thiết bị | Gas ở trạng thái | Áp suất |
|---|---|---|---|
| Nén | Máy nén | Hơi nóng | Cao (đẩy) |
| Ngưng | Dàn nóng, bình chứa | Ngưng thành lỏng | Cao |
| Tiết lưu | Phin lọc, mắt gas, van từ, van tiết lưu | Lỏng chuyển sang hỗn hợp lỏng – hơi, lạnh sâu | Giảm mạnh sau van tiết lưu |
| Bay hơi | Dàn lạnh, bình tách lỏng | Bay hơi thành hơi | Thấp (hút) |
Thiết Bị Phụ Trong Sơ Đồ Hệ Thống Lạnh: Mỗi Thiết Bị Nằm Ở Đâu Và Làm Gì
Ngoài bốn thiết bị chính, sơ đồ hệ thống lạnh còn có phin lọc, mắt gas, van từ, bình chứa và bình tách lỏng; mỗi thiết bị nằm đúng vị trí trên đường lỏng hoặc đường hút để bảo vệ máy nén và điều tiết gas.
| Thiết bị | Vị trí trên sơ đồ | Làm gì | Dấu hiệu khi bất thường |
|---|---|---|---|
| Bình chứa | Sau dàn nóng, trên đường lỏng | Chứa gas lỏng, nhận gas khi pump down | Thiếu gas lỏng cấp cho dàn lạnh |
| Phin lọc | Đường lỏng, trước van từ | Lọc ẩm và cặn bẩn | Chênh nhiệt độ trước và sau phin lọc, dàn lạnh thiếu gas |
| Mắt gas | Đường lỏng, sau phin lọc | Cho nhìn thấy dòng gas lỏng | Thấy bọt liên tục là dấu hiệu thiếu gas hoặc nghẹt đường lỏng |
| Van từ (van solenoid) | Đường lỏng, trước van tiết lưu | Đóng mở dòng lỏng theo lệnh từ bộ điều khiển nhiệt độ | Không đóng kín làm gas rò sang dàn lạnh khi máy nghỉ |
| Van tiết lưu | Trước dàn lạnh | Hạ áp suất và cấp lượng gas phù hợp | Dàn lạnh đóng tuyết không đều, gas về máy nén lẫn lỏng |
| Bình tách lỏng | Đường hút, trước máy nén | Giữ gas lỏng không vào máy nén | Máy nén kêu gõ, lẫn lỏng, quá lạnh phần đầu hút |
| Rơ le áp cao, áp thấp | Nối vào đường đẩy và đường hút | Ngắt máy nén khi áp suất vượt ngưỡng, xem rơ le áp suất tủ điện kho lạnh | Ngắt liên tục hoặc không ngắt khi áp bất thường |
⚠️ Thứ tự trên là bố trí thường gặp ở kho mini; mỗi nhà sản xuất và công trình có thể bố trí khác, luôn đối chiếu theo bản vẽ thực tế của kho.
Pump Down Trong Sơ Đồ Hệ Thống Lạnh: Vì Sao Máy Nén Dừng Khi Kho Đủ Lạnh
Trong sơ đồ hệ thống lạnh có van từ, pump down là cơ chế đóng van từ khi kho đủ lạnh để gas dồn về bình chứa, áp suất hút giảm tới ngưỡng ngắt của rơ le áp thấp thì máy nén mới dừng; theo tài liệu về hệ lạnh pump down của HVACR School, cơ chế này ngăn gas di chuyển về máy nén khi máy nghỉ.
- Bộ điều khiển nhiệt độ báo kho đã đủ lạnh nên không cấp điện cho cuộn van từ.
- Van từ đóng, dòng gas lỏng đến dàn lạnh dừng lại.
- Máy nén vẫn chạy thêm một lúc, hút gas còn trong dàn lạnh về bình chứa.
- Áp suất hút giảm tới ngưỡng ngắt của rơ le áp thấp.
- Rơ le áp thấp ngắt contactor, máy nén và quạt dàn nóng dừng.
Cơ chế này trong sơ đồ hệ thống lạnh bảo vệ máy nén khỏi gas lỏng tích trong cacte khi nghỉ, nguyên nhân của hao mòn và khởi động sai. Nếu van từ đóng không kín, gas rò sang dàn lạnh, áp hút tăng trở lại và máy nén ngắt rồi chạy lại liên tục. Cơ chế này còn gắn với contactor tủ điện kho lạnh ở bước cuối.
Sơ Đồ Mạch Điện Kho Lạnh: Mạch Động Lực Và Mạch Điều Khiển
Sơ đồ mạch điện kho lạnh nối với sơ đồ hệ thống lạnh qua van từ, rơ le áp suất và contactor, gồm mạch động lực cấp điện 3 pha cho máy nén và quạt, và mạch điều khiển gồm bộ điều khiển nhiệt độ, các rơ le bảo vệ nối tiếp và timer xả đá để đóng ngắt contactor.
| Mạch | Gồm | Đọc theo hướng nào |
|---|---|---|
| Mạch động lực | CB tổng → contactor → bảo vệ quá dòng, mất pha → máy nén; nhánh riêng cho quạt dàn nóng, quạt dàn lạnh, điện trở xả đá | Từ nguồn xuống tải: điện đi qua thiết bị nào thì thiết bị đó có thể ngắt điện cho máy nén |
| Mạch điều khiển | Bộ điều khiển nhiệt độ → van từ → chuỗi an toàn (rơ le áp cao, áp thấp, bảo vệ pha) → cuộn contactor; timer xả đá | Chuỗi an toàn nối tiếp: chỉ cần một tiếp điểm hở là contactor máy nén ngắt |
Cách đọc đơn giản nhất là bắt đầu từ cuộn contactor máy nén và lần ngược về nguồn: tìm xem điện đi qua những tiếp điểm nào. Tiếp điểm nào hở đúng lúc máy nén không chạy chính là điểm cần kiểm tra. Từng thiết bị có bài riêng: tủ điện điều khiển kho lạnh và timer xả đá kho lạnh.
Kho Lạnh Ngắt Chạy Lại Liên Tục Hoặc Không Đủ Lạnh?
Kỹ thuật đối chiếu sơ đồ với thiết bị thực tế, đo áp suất, dòng điện và kiểm tra chuỗi an toàn, báo giá rõ trước khi sửa, không phát sinh khi chưa được bạn đồng ý.
Khoanh Vùng Lỗi Theo Sơ Đồ Hệ Thống Lạnh: Triệu Chứng Nào Nằm Ở Khối Nào
Mỗi triệu chứng của kho lạnh thường trỏ về một khối trên sơ đồ hệ thống lạnh; đọc sơ đồ hệ thống lạnh theo đúng khối trước khi thay thiết bị giúp tránh thay nhầm.
| Triệu chứng | Khối nghi ngờ | Nhìn vào đâu trên sơ đồ hệ thống lạnh | Phép kiểm tra đầu tiên (thợ thực hiện) |
|---|---|---|---|
| Kho không đủ lạnh, máy chạy liên tục | Tiết lưu, bay hơi | Mắt gas, phin lọc, van tiết lưu, dàn lạnh | Xem bọt ở mắt gas, so nhiệt độ trước và sau phin lọc, đo áp hút |
| Máy nén ngắt áp cao buổi trưa | Ngưng | Dàn nóng, quạt dàn nóng | Đo áp đẩy, kiểm tra cánh dàn nóng và quạt |
| Máy nén không chạy dù kho chưa đủ lạnh | Mạch điều khiển | Chuỗi an toàn nối tiếp, contactor | Đo điện áp lần lượt qua từng tiếp điểm rơ le đến cuộn contactor |
| Máy nén ngắt rồi chạy lại liên tục | Tiết lưu (van từ), áp thấp | Van từ, rơ le áp thấp | Kiểm tra van từ có đóng kín, chỉnh khoảng chênh áp của rơ le áp thấp |
| Dàn lạnh bám đá dày | Bay hơi, xả đá | Timer xả đá, điện trở xả đá, cảm biến | Đo thông mạch điện trở xả đá và kiểm tra chu kỳ xả đá |
⚠️ Các phép đo trên cần dụng cụ chuyên dụng và thợ có chuyên môn vì có điện 3 pha và gas áp suất cao. Chủ kho chỉ nên ghi lại triệu chứng và thời điểm xuất hiện.
Tài Liệu Và Tiêu Chuẩn Tham Chiếu Để Đọc Sơ Đồ Hệ Thống Lạnh Đúng
Khi đọc hoặc kiểm tra sơ đồ hệ thống lạnh, có thể đối chiếu với chương Halocarbon Refrigeration Systems trong ASHRAE Handbook – Refrigeration về thiết kế đường ống và thiết bị phụ, với IEC 60617 về ký hiệu trên sơ đồ điện, và với bộ TCVN 7447 (tương đương IEC 60364) về lắp đặt điện hạ áp.
| Tài liệu | Dùng để làm gì |
|---|---|
| ASHRAE Handbook – Refrigeration, chương Halocarbon Refrigeration Systems | Nguyên tắc bố trí đường ống, thiết bị phụ của hệ lạnh halocarbon |
| IEC 60617 | Ký hiệu đồ họa dùng trong sơ đồ điện |
| TCVN 7447 (tương đương IEC 60364) | Lắp đặt điện hạ áp: dây dẫn, bảo vệ quá dòng, kiểm tra xác nhận |
| QCVN 21:2015/BLĐTBXH và TCVN 6104 (tương đương ISO 5149) | An toàn hệ thống lạnh, thiết bị bảo vệ áp suất, buồng máy |
⚠️ Văn bản có thể được sửa đổi hoặc thay thế; hãy đối chiếu bản đang có hiệu lực. Bảng này chỉ nêu phạm vi chung, không thay cho văn bản gốc hay đơn vị kiểm định được cấp phép.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Sơ Đồ Hệ Thống Lạnh Kho Lạnh
Sơ đồ hệ thống lạnh kho lạnh gồm những thiết bị nào?
Sơ đồ hệ thống lạnh gồm máy nén, dàn nóng, van tiết lưu, dàn lạnh, cộng các thiết bị phụ như bình chứa, phin lọc, mắt gas, van từ, bình tách lỏng và các rơ le áp suất. Thứ tự và số lượng thiết bị phụ phụ thuộc từng công trình.
Mắt gas trên sơ đồ hệ thống lạnh dùng để làm gì?
Trong sơ đồ hệ thống lạnh, mắt gas cho nhìn thấy dòng gas lỏng trên đường lỏng. Bọt xuất hiện liên tục thường là dấu hiệu thiếu gas hoặc nghẹt đường lỏng, nhưng cần thợ đo áp suất để kết luận chính xác.
Pump down có bắt buộc trong sơ đồ hệ thống lạnh kho mini không?
Không bắt buộc cho mọi kho. Cơ chế này thường có ở hệ dùng van từ và rơ le áp thấp; hãy hỏi nhà thầu kho của bạn có dùng pump down hay không và ghi vào bản vẽ.
Sơ đồ mạch điện kho lạnh khác sơ đồ hệ thống lạnh thế nào?
Sơ đồ hệ thống lạnh vẽ đường đi của gas và thiết bị lạnh, còn sơ đồ mạch điện vẽ cách cấp điện và điều khiển các thiết bị đó. Hai sơ đồ nối với nhau qua van từ, rơ le áp suất và contactor.
Có nên tự đọc sơ đồ hệ thống lạnh rồi sửa kho lạnh không?
Đọc để mô tả sự cố và hiểu thợ đang kiểm tra gì thì rất nên; nhưng đo áp suất, nạp gas hay đấu lại điện 3 pha nên để thợ có chuyên môn thực hiện vì có áp suất cao và nguy cơ điện giật.
Kho Lạnh Có Triệu Chứng Lạ, Chưa Biết Lỗi Ở Khối Nào?
Khảo sát miễn phí · Đọc sơ đồ và đo tại chỗ · Báo giá rõ trước khi sửa
Đọc đúng sơ đồ hệ thống lạnh giúp bạn mô tả sự cố chính xác và biết thợ đang kiểm tra khối nào, nhờ đó sửa nhanh và ít sót lỗi. Nếu kho chưa có bản vẽ, sơ đồ hệ thống lạnh và sơ đồ mạch điện là hai tài liệu nên yêu cầu nhà thầu bàn giao khi nghiệm thu.
Điện Lạnh Hưng Phú — 84/4Z Võ Thị Hồi, Ấp 38, Xã Xuân Thới Sơn, Tp.HCM
📞 0903.916.164 | 💬 Zalo | 🌐 danlanh.com
